Αποστολή σε φίλοΑύξηση ΜεγέθουςΜείωση Μεγέθους

Ψυχική & Δημόσια Υγεία

Θεματικός Άξονας Προτεραιότητας 5, Άξονες Προτεραιότητας 5.1, 5.2, 5.3: «Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον Τομέα της Ψυχικής Υγείας. Ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, και προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του πληθυσμού»

1. Γενική Επισκόπηση

Η φιλοσοφία της Εθνικής Στρατηγικής για την Υγεία και Κοινωνική Αλληλεγγύη 2007-2013 διαπνέει τις πολιτικές υγείας που προωθούνται στη χώρα μας και στοχεύει στη «μακροχρόνια εξασφάλιση της (υψηλού επιπέδου) υγείας και της ευεξίας του συνόλου του πληθυσμού της χώρας, με ένα οικονομικά βιώσιμο και υψηλής απόδοσης σύστημα υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης». Οι αξίες πάνω στις οποίες χτίζεται το σύστημα παροχής υπηρεσιών και επομένως η πολιτική που το διέπει αναφέρονται στη ψυχική ευεξία του πληθυσμού, στη σύνδεση σωματικής και ψυχικής υγείας, στην κοινοτική φροντίδα, στη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και στην προσβασιμότητα και την ισονομία όλων σε ένα αξιόπιστο και αποτελεσματικό σύστημα υγείας. Οι προσπάθειες της ελληνικής πολιτείας για τον εκσυγχρονισμό του Συστήματος Υγείας εδραιώνονται σταδιακά με γνώμονα και την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων δράσεων που αφορούν σύγχρονα προβλήματα υγείας, όπως τα χρόνια νοσήματα και η αποκατάσταση.

Ο αποτελεσματικός επανασχεδιασμός της εξωνοσοκομειακής φροντίδας και νοσοκομειακής περίθαλψης στη βάση ενός νέου εθνικού χάρτη υγείας, προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προκύπτουν από τις μεταβολές που συντελέστηκαν στη σύνθεση του πληθυσμού καθώς και στις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις, πρόκειται να υλοποιηθεί στα πλαίσια των θεσμικών παρεμβάσεων εκσυγχρονισμού του πλαισίου ρύθμισης της δημόσιας δράσης με χρηματοδότηση του ΕΠ Διοικητική Μεταρρύθμιση.

Στον τομέα της εδραίωσης της μεταρρύθμισης στην Ψυχική Υγεία, οι προσπάθειες της ελληνικής πολιτείας για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας ψυχιατρικής περίθαλψης και φροντίδας της ψυχικής υγείας, σύμφωνα και με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έχουν οδηγήσει σε σταδιακή μεταρρύθμιση του συστήματος. Το πέρασμα από την ασυλική Ψυχιατρική (με τα ιδρυματικού τύπου κλειστά νοσηλευτήρια αποκομμένα από την κοινωνία και – συχνά – από την ίδια τη ζωή), σε μια διαφορετική συνολική προσέγγιση του ψυχικά πάσχοντα, στην κοινωνική – κοινοτική Ψυχιατρική και στην Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση (με την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας), αποτελεί σήμερα γενικώς παραδεκτή εξέλιξη στο χώρο της ψυχικής υγείας. Η ριζική μεταρρύθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας ξεκίνησε στη χώρα με την ψήφιση του νόμου 1397/83 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Με την ενεργοποίηση της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης από την τότε ΕΟΚ (Κανονισμός 815/84 συμπεριλαμβανομένων των Προγραμμάτων «Λέρος Ι» και «Λέρος ΙΙ») ξεκίνησε η διαδικασία αποϊδρυματισμού, βελτίωσης των συνθηκών νοσηλείας μέσα στα ιδρύματα, προετοιμασίας και μετάβασης των ασθενών σε προστατευμένες ή σχετικά αυτόνομες δομές διαβίωσης στην κοινότητα και δημιουργίας νέων κοινοτικά προσανατολισμένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας που θα υποκαταστήσουν καθολικά τα «ψυχιατρεία – άσυλα». Ο νόμος 2716/99 για την «Ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών ψυχικής υγείας» ήρθε για να καλύψει θεσμικά τις συντελούμενες αλλαγές και να προσδώσει μια νέα δυναμική στη μεταρρύθμιση και κυρίως να αναδείξει την καθολικότητα των νέων θεσμών που αποτελούν η «τομεοποίηση» και οι «κοινωνικοί συνεταιρισμοί».

Η υφιστάμενη κατάσταση στον τομέα της ψυχικής υγείας διαμορφώνει το όραμα που είναι «η εδραίωση της συντελούμενης στη χώρα μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας διαμέσου ολοκληρωμένων παρεμβάσεων για την κάλυψη των υφισταμένων και αναδυόμενων αναγκών για υπηρεσίες ψυχικής υγείας, που θα εξασφαλίζουν την ισότιμη πρόσβαση, θα αποτρέπουν την εμφάνιση φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού και θα υποστηρίζουν την κοινωνική και οικονομική ένταξη των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας».

Η προσέγγιση στον τομέα της ψυχικής υγείας υπηρετεί την ανάπτυξη υπηρεσιών οικονομικά και γεωγραφικά προσβάσιμων που παρέχουν φροντίδα ψυχικής υγείας σε όσους το έχουν ανάγκη με ισονομία και επαρκή ποιότητα, αποτρέπουν την εμφάνιση φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού και υποστηρίζουν την πρόληψη και προαγωγή της ψυχικής υγείας και τη θεραπεία της ψυχικής ασθένειας καθώς και την κοινωνική και οικονομική ένταξη των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, μέσω:

- της παροχής υπηρεσιών στην κοινότητα και στους αντίστοιχους Τομείς ψυχικής υγείας στο σύνολο της χώρας,
- της προώθησης των διαδικασιών εργασιακής και κοινωνικής ένταξης των ψυχικά πασχόντων,
- της ανάπτυξης εξωνοσοκομειακών δομών για την ενίσχυση της πρόληψης και τον περιορισμό των εισαγωγών στα ψυχιατρικά νοσοκομεία και τη σταδιακή κατάργηση και μετασχηματισμό των ψυχιατρικών νοσοκομείων,
- της αντιμετώπισης των διακρίσεων, των στερεοτύπων, των προκαταλήψεων, του στιγματισμού των ψυχικά ασθενών και της προάσπισης των κοινωνικών και ατομικών δικαιωμάτων τους,
- της έγκαιρης αντιμετώπισης των νέων, αναδυόμενων ψυχικών διαταραχών, που πλήττουν κυρίως παραγωγικές ηλικίες του πληθυσμού και της αποτροπής της απομόνωσης και της εγκατάλειψης της εργασίας,
- της ολοκληρωμένης και στοχευμένης παροχής υπηρεσιών στα άτομα με ψυχικά προβλήματα έτσι ώστε να διασφαλίζονται οι ευκαιρίες ένταξης ή επανένταξης στην αγορά εργασίας των μελών των οικογενειών τους,
- της πλήρους αξιοποίησης και ενδυνάμωσης του ανθρώπινου δυναμικού του τομέα της ψυχικής υγείας, αλλά και άλλων συναφών τομέων, καθώς και του εθελοντικού,
- της αναβάθμισης της ποιότητας των υπηρεσιών και των μηχανισμών εφαρμογής πολιτικών ψυχικής υγείας,
- της παροχής ολοκληρωμένων υπηρεσιών αντιμετώπισης της νόσου Αλτσχάιμερ,  της παροχής ολοκληρωμένων υπηρεσιών αντιμετώπισης του αυτισμού με έμφαση στα άτομα μέχρι και 18 ετών,
- της υποστήριξης και ενδυνάμωσης των δράσεων των συλλογικών οργάνων των χρηστών των υπηρεσιών ψυχικής υγείας,
- της συνέργιας των παρεμβάσεων με δράσεις της θεματικής προτεραιότητας 4 του ΕΠ ΑΝΑΔ για την αξιοποίηση και ενδυνάμωση των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης όσο και με δράσεις άλλων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και ιδιαίτερα δράσεων που σχετίζονται με την προώθηση νέων τεχνολογιών.

Για την επίτευξη των παραπάνω οι αρμόδιες Ελληνικές Αρχές αναλαμβάνουν τη δέσμευση να εξασφαλίσουν:

• Την πλήρη εφαρμογή του Νόμου για την Ψυχική Υγεία (Νόμος 2716/99), με την έκδοση του συνόλου των Υπουργικών Αποφάσεων και Προεδρικών Διαταγμάτων στα οποία παραπέμπουν εξουσιοδοτικές διατάξεις του Νόμου και ειδικότερα την πλήρη λειτουργία των προβλεπόμενων Οργάνων.

• Την κατάλληλη χρησιμοποίηση και πλήρη και διαρκή λειτουργία όλων των δομών που δημιουργήθηκαν μέσω του Κανονισμού 815/84, των Κοινοτικών Πρωτοβουλιών και του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Καταπολέμηση του Αποκλεισμού από την Αγορά Εργασίας» (Β' ΚΠΣ, 1994-99), καθώς και του Ε.Π. «Υγεία και Πρόνοια» του Β' (Ειδική Δράση για το ΨΝΑ) και του Γ' ΚΠΣ.

• Τη συνέχιση της λειτουργίας όλων των δομών που πρόκειται να δημιουργηθούν και να ωφεληθούν με συγχρηματοδότηση κατά την έναρξη της λειτουργίας τους στο πλαίσιο της Δ' Προγραμματικής Περιόδου και κυρίως αυτών που αποσκοπούν στην ψυχοκοινωνική αποκατάσταση, την πρόληψη της χρονιοποίησης των νέων περιστατικών, την αποκατάσταση των χρόνιων περιστατικών στην κοινότητα, καθώς και των δομών που αποβλέπουν στην εξασφάλιση του συνεχούς της φροντίδας και όλων όσων οδηγούν τελικά στην κατάργηση και στο μετασχηματισμό των Ψυχιατρικών Νοσοκομείων και την κάλυψη των αναγκών περίθαλψης σε κοινοτικές υπηρεσίες.

• Την κατάργηση και μετασχηματισμό όλων των Ψυχιατρικών Νοσοκομείων μέχρι το έτος 2015.

• Τη διατήρηση – στο βαθμό του δυνατού– του προσωπικού που έχει ήδη προσληφθεί στο πλαίσιο της προώθησης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης και την εξασφάλιση των κατάλληλων διοικητικών/ θεσμικών και οικονομικών ρυθμίσεων προκειμένου να διασφαλισθεί η συνέχεια χωρίς διακοπή της προσπάθειας και των δράσεων. Την περαιτέρω ανάπτυξη του πλαισίου για άλλους πόρους χρηματοδότησης, παράλληλα με τα ανωτέρω (νοσήλια κλπ).

• Την εμπέδωση και κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ασθενών που παραμένουν ακόμη στα ψυχιατρεία και των ασθενών οι οποίοι σταδιακά αποασυλοποιούνται, με τη διασφάλιση όλων των απαιτούμενων προϋποθέσεων για την κατοχύρωση και δυνατότητα άσκησής τους και με την ενεργοποίηση των σχετικών διατάξεων του Ν. 2716/99.

• Τη συμπλήρωση των δράσεων αποασυλοποίησης με ενεργητικές πολιτικές πρόληψης στο επίπεδο της κοινότητας, σε σύνδεση με τη γενικότερη ανάπτυξη της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

• Την προώθηση της δυναμικής διαδικασίας αποκατάστασης ώστε το σύνολο των ατόμων που αποασυλοποιούνται να εξυπηρετηθούν από υπηρεσίες που απευθύνονται στο σύνολο του πληθυσμού και ικανό ποσοστό αυτών - να ενταχθούν στην ανοικτή αγορά εργασίας (mainstreaming).

• Την ενίσχυση των πολιτικών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

• Την αύξηση των επενδύσεων σε υλικούς και άυλους πόρους.

Η επίτευξη των παραπάνω δεσμεύσεων εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από δράσεις που δεν περιλαμβάνονται στον παρόντα Άξονα.

Στον τομέα της ανάπτυξης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και προάσπιση της Δημόσιας υγείας του πληθυσμού, η ανάπτυξη των συστημάτων υγείας διεθνώς στοχεύει στην αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και την ποιότητα, με κυριότερο εργαλείο τη «μετρήσιμη» αξιολόγηση. Οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες στα συστήματα υγείας τα τελευταία χρόνια στις αναπτυγμένες κοινωνίες είναι αρκετές (χρηματοδότηση βασισμένη σε κίνητρα σε συνδυασμό με την παροχή από σύγχρονες επιχειρησιακές μονάδες, νέοι τρόποι ανάπτυξης και διοίκησης των ασφαλιστικών φορέων υγείας, στροφή της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Π.Φ.Υ.) σε πιο ολοκληρωμένα λειτουργικά πρότυπα, νοσοκομειακή περίθαλψη και εξωνοσοκομειακή φροντίδα βασισμένη στην εξειδίκευση μέσω της τεκμηρίωσης με στόχο κυρίως τα βασικά - μεγάλα προβλήματα υγείας του πληθυσμού, ενδυνάμωση και συμμετοχή του πολίτη, κ.ο.κ.).

Στη χώρα μας η εφαρμογή του Ν. 1397/83, και οι μετέπειτα εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο με τελευταίο το Ν.3329/2005 αφενός και αφετέρου οι διοικητικές μεταρρυθμίσεις επέτρεψαν τη σημαντική ανάπτυξη στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας, με αποτέλεσμα το – σχεδόν – διπλασιασμό των δαπανών υγείας (δημόσιων και ιδιωτικών) που πλησιάζουν σήμερα το 10 % του ΑΕΠ, αλλά και την επέκταση των υποδομών με έμφαση στις δημόσιες υπηρεσίες (Κέντρα Υγείας & Νοσοκομεία).

Υπάρχουν όμως και περιοχές αναγκών, όπου η αποτελεσματικότητα του όλου εγχειρήματος κρίνεται ανεπαρκής σε μια σειρά από θέματα, κυριότερα από τα οποία είναι:

• Αναγκαιότητα ένταξης του συστήματος υγείας στη γενικότερη κοινωνική πολιτική, με απαραίτητες συμφωνίες – συναινέσεις των «κοινωνικών φορέων στις αντίστοιχες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες.

• Έλλειψη αποτελεσματικής οργάνωσης στον τομέα της χρηματοδότησης.

• Υστέρηση και αποσπασματικότητα στο σχεδιασμό με βάση τις τοπικές ανάγκες.

• Χαμηλή απόδοση των μηχανισμών ελέγχου και αξιολόγησης.

• Έλλειψη οργανωμένου «δικτύου Π.Φ.Υ.» (συμπεριλαμβανομένων και υποδομών αποκατάστασης και βοήθειας στο σπίτι) στα αστικά κέντρα.

• Ανάγκη ανάπτυξης εθνικών (και περιφερειακών) προγραμμάτων σε σημαντικά θέματα δημόσιας υγείας (κάπνισμα, διατροφή, ατυχήματα, πρόληψη καρκίνου και καρδιαγγειακών νοσημάτων, κ.ά.), και αντίστοιχων δομών – υπηρεσιών.

• Περιορισμένη πρόοδο στην εφαρμογή συστημάτων σύγχρονου Management σε όλες τις δημόσιες μονάδες υγείας και περιορισμένη εφαρμογή προγραμμάτων ποιότητας.

• Δυσκολίες στην ανάπτυξη, εξειδίκευση και εφαρμογή των πολιτικών προγραμματισμού και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού.

• Δυσκολία προσαρμογής στα νέα δεδομένα της συνεχώς ανανεούμενης γνώσης, στην έρευνα και την εκπαίδευση του ανθρωπίνου δυναμικού.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαίο να υπάρξουν κατευθύνσεις και δράσεις, βασισμένες στις ανωτέρω διαπιστώσεις, με εναρμόνιση στις νέες ανάγκες της χώρας, σε σχέση και με τη διεθνή μας συμμετοχή και τη μεταφορά τεχνογνωσίας. Οι παρεμβάσεις που προβλέπονται στην ενότητα κινούνται προς την κατεύθυνση αυτή και αποσκοπούν να συμβάλλουν στην επίτευξη του γενικού στόχου του άξονα.

Για το σκοπό αυτό, οι αρμόδιες Ελληνικές Αρχές αναλαμβάνουν τη δέσμευση να εξασφαλίσουν στους τομείς ΠΦΥ και Δημόσιας Υγείας τα παρακάτω:

• Την κατάλληλη χρησιμοποίηση και πλήρη και διαρκή λειτουργία όλων των υποδομών που δημιουργήθηκαν μέσω των Κοινοτικών χρηματοδοτήσεων.

• Την εξασφάλιση της λειτουργίας όλων των δομών που πρόκειται να δημιουργηθούν στο πλαίσιο της Δ' Προγραμματικής Περιόδου και κυρίως αυτών που σχετίζονται με την ΠΦΥ, την πρόληψη, την αποκατάσταση ιδιαίτερα χρόνιων περιστατικών, καθώς και των δομών που αποβλέπουν στην εξασφάλιση του συνεχούς της φροντίδας και την κάλυψη των αναγκών περίθαλψης σε κοινοτικές υπηρεσίες.

• Τη διατήρηση και συνεχή ενίσχυση – στο βαθμό του δυνατού – και ανάπτυξη του αναγκαίου νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού προκειμένου να διασφαλισθεί η συνέχεια χωρίς διακοπή της προσπάθειας και των δράσεων, με έμφαση στην ΠΦΥ, στην επείγουσα προνοσοκομειακή φροντίδα και νοσοκομειακή περίθαλψη και εξωνοσοκομειακή φροντίδα, καθώς και την αποκατάσταση και βοήθεια στο σπίτι.

• Την εμπέδωση και κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ασθενών με τη διασφάλιση όλων των απαιτούμενων προϋποθέσεων για την κατοχύρωση και δυνατότητα άσκησής τους.

• Την εντατικοποίηση των διαδικασιών ανάπτυξης δομών αποκατάστασης και βοήθειας στο σπίτι με έμφαση στους χρονίως πάσχοντες, τα άτομα τρίτης ηλικίας και τα ΑμεΑ.

• Την έγκαιρη και εκτεταμένη εφαρμογή των συστημάτων αξιολόγησης της ποιότητας, πληροφόρησης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

• Τον εξορθολογισμό της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση των ελλειμμάτων των νοσοκομείων και την εξασφάλιση της βιωσιμότητας και αποδοτικότητας του συστήματος υγείας.

• Την επίσπευση της αναδιοργάνωσης των Νοσοκομείων ανά Περιφέρεια και την εξασφάλιση διασύνδεσής τους με τις υπόλοιπες δομές για την εφαρμογή ολοκληρωμένου δικτύου πρωτοβάθμιων (ομάδες οικογενειακών ιατρών), εξωνοσοκομειακών (αστικά κέντρα υγείας) και νοσοκομειακών υπηρεσιών υγείας, αλλά και δημόσιας υγείας. Για τις παρεμβάσεις αυτές θα εκπονηθεί Επιχειρησιακό Σχέδιο Δράσης, που θα περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων ανεξαρτήτως αν χρηματοδοτηθούν από το ΕΚΤ, το ΕΤΠΑ ή από εθνικούς πόρους.

Η επιτυχία των παραπάνω δεσμεύσεων εξαρτάται εν μέρει μεταξύ άλλων από δράσεις, που δεν περιλαμβάνονται στον παρόντα Άξονα.

Στον τομέα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) εκφράζεται μία στρατηγική που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον τομέα του συστήματος υγείας που αφορά στην πρόληψη, την προαγωγή της υγείας, τις βασικές φροντίδες υγείας προς το σύνολο του πληθυσμού και ορισμένες υπηρεσίες αποκατάστασης και εναλλακτικής φροντίδας υγείας. Ο γενικός στόχος για την πρωτοβάθμια φροντίδα είναι η διατήρηση ενός υψηλού επίπεδου υγείας που θα στηρίζεται στην αναδιάρθρωση των υπηρεσιών αυτών σε τοπικό επίπεδο. Η επιτυχία του κοινωνικού και τοπικού προσανατολισμού βοηθά να περιοριστεί στο ελάχιστο η προσφυγή σε νοσοκομειακή περίθαλψη. Οι πρωτοβάθμιες μονάδες λειτουργούν ως το επίκεντρο του όλου συστήματος δεδομένης της στρατηγικής θέσης, της άμεσης και συνεχούς σχέσης τους με τον πληθυσμό. Αυτό το σύστημα για να λειτουργήσει αποτελεσματικά προαπαιτεί όχι μόνο αναβαθμισμένες και καλά οργανωμένες πρωτοβάθμιες υπηρεσίες, αλλά και αμφίδρομη επικοινωνία με τις άλλες εξωνοσοκομειακές και νοσοκομειακές μονάδες, που επιβάλλεται να διαθέτουν εκείνα τα τεχνικά και επιχειρησιακά μέσα ώστε να είναι σε θέση άμεσης ανταπόκρισης και αποτελεσματικής αντιμετώπισης των παραγόντων που απειλούν την υγεία των πληθυσμών ευθύνης τους. Το ελληνικό σύστημα πρωτοβάθμιας φροντίδας είναι μικτού τύπου και περιλαμβάνει τόσο την άμεση παροχή υπηρεσιών υγείας, όσο και την κάλυψη της ανάγκης για πρόληψη και προαγωγή της υγείας ιδιαίτερα στα χρόνια νοσήματα και την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Το φάσμα των υπηρεσιών πρέπει να διευρυνθεί και συμπληρωθεί περαιτέρω µε υπηρεσίες ανοικτής φροντίδας και κυρίως φροντίδας στο σπίτι.

Σημειώνεται ότι το ΕΣΥ δεν έχει ανταποκριθεί επαρκώς στις προσδοκίες του πληθυσμού για αποτελεσματική ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με έμφαση στην πρόληψη και την προαγωγή της υγείας. Οργανωτικά και λειτουργικά προβλήματα των Κέντρων Υγείας οδήγησαν στο να εστιάζουν κυρίως στην παροχή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας κυρίως και λιγότερο στην πρόληψη και προαγωγή της υγείας.

Αντίστοιχα οι δυσχέρειες και οι ελλείψεις του υφιστάμενου συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας διαμορφώνουν τις νέες πολιτικές που έχουν ως όραμα «τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για καθολική πρόσβαση του πληθυσμού σε ποιοτικές και αξιόπιστες υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας».

Οι δράσεις στον τομέα της Ανάπτυξης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) περιλαμβάνουν:
- την προστασία και προαγωγή της υγείας, καθώς και την πρόληψη ασθενειών,
- τον ανασχεδιασμό, το συντονισμό και την αξιολόγηση των πρωτοβάθμιων υπηρεσιών υγείας,
- τη βελτίωση, ανάπτυξη και αύξηση των ανθρωπίνων πόρων στις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας,
- την ανάδειξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σε βασικό πυλώνα των παρεχομένων υπηρεσιών υγείας,
- την άσκηση ολοκληρωμένης πολιτικής με έμφαση στην πρόληψη, την προαγωγή και την αποκατάσταση της υγείας, ιδιαίτερα στους χρονίως πάσχοντες,
- τη βελτίωση της αποδοτικότητας, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των παρεχομένων υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας,
- την προώθηση δικτύωσης δύο επιπέδων: Πρώτον, την κάθετη, που αφορά τη δικτύωση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας με τα άλλα επίπεδα υπηρεσιών υγείας και δεύτερον την οριζόντια, που αφορά την εσωτερική δικτύωση με άξονα τον οικογενειακό ιατρό (integrated care),
- τη βελτίωση των διαδικασιών πρόσβασης στις υπηρεσίες της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας των κατοίκων απομακρυσμένων, ορεινών και νησιωτικών περιοχών,
- τη βελτίωση των διαδικασιών πρόσβασης στις υπηρεσίες της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας των κατοίκων των αστικών κέντρων κυρίως στις παρεχόμενες κατ' οίκον υπηρεσίες φροντίδας υγείας.

Για την επίτευξη των παραπάνω ειδικών στόχων οι αρμόδιες Ελληνικές Αρχές αναλαμβάνουν εκτός των άλλων και τη δέσμευση να εξασφαλίσουν:
Την έγκαιρη ολοκλήρωση του Θεσμικού πλαισίου που αφορά

• στον οικογενειακό ιατρό,

• στην οριζόντια και κάθετη δικτύωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας,

• στην αποκέντρωση των υπηρεσιών,

• στις κατ' οίκον υπηρεσίες.

Η επίτευξη της δέσμευσης αυτής εξαρτάται από δράσεις που δεν περιλαμβάνονται στον παρόντα Άξονα.

Στον τομέα της Δημόσιας Υγείας, η γενικότερη εικόνα εμφανίζει γενικούς δείκτες της υγείας του ελληνικού πληθυσμού που συνηγορούν στο γενικότερο εθνικό στόχο της μακροχρόνιας εξασφάλισης υψηλού επιπέδου υγείας και της ευεξίας του συνόλου του πληθυσμού της χώρας. Παρόλα αυτά τα προβλήματα αλλαγής του τρόπου ζωής που συνδυάζονται με την αύξηση των περιστατικών 4-5 ομάδων νόσων (διαβήτης, συγκεκριμένες νεοπλασίες, καρδιολογικά και αναπνευστικά νοσήματα κ.λπ.) οδηγούν στις μελλοντικές προσπάθειες βελτίωσης και ανάπτυξης του συστήματος δημόσιας υγείας με κεντρικό στόχο μια ολοκληρωμένη εθνική και περιφερειακή στρατηγική δημόσιας υγείας, που θα προασπίζει την υγεία του πληθυσμού, θα μειώνει τη θνησιμότητα (ιδιαίτερα την αποφεύξιμη) και τη σχετική νοσηρότητα, μέσω της κοινωνικής και κοινοτικής δράσης.

Οι δράσεις στο τομέα της βελτίωσης και προάσπισης της Δημόσιας Υγείας είναι:
- η παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού, καθώς και των παραγόντων που την επηρεάζουν και την επιβαρύνουν,
- η επιδημιολογική αξιολόγηση και καταγραφή των σημαντικότερων ασθενειών που εμφανίζονται στον ελληνικό πληθυσμό,
- η καταγραφή και βελτίωση του τρόπου ζωής του πληθυσμού, με στόχο την πιο υγιεινή διαβίωση,
- η συνεχής ενημέρωση του πληθυσμού για θέματα υγείας και υγιεινής,
- o ανασχεδιασμός, ο συντονισμός και η αξιολόγηση των υπηρεσιών δημόσιας υγείας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του πληθυσμού,
- η καταγραφή, αξιολόγηση και κάλυψη των βασικών αναγκών υγείας του πληθυσμού,
- η παρακολούθηση και ο έλεγχος των μολυσματικών ασθενειών και η παρεμπόδιση εξάπλωσής τους (αν και όπου εμφανισθούν),
- ο έλεγχος των φυσικών πόρων, των αποβλήτων, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, κ.λπ., με στόχο την περιβαλλοντική υγεία,
- ο αυξημένος υγειονομικός έλεγχος στις πύλες εισόδου της χώρας και στις περιοχές με αυξημένο τουρισμό από το εξωτερικό,
- η δημιουργία δικτύου υπηρεσιών δημόσιας υγείας που θα καλύπτει αποτελεσματικά όλα τα ανωτέρω, σε συνεργασία υπηρεσιών δημόσιας υγείας (Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας στην περιφέρεια, Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας στη νομαρχία, δημοτικές υπηρεσίες) με τις υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και τις αντίστοιχες νοσοκομειακές και εξωνοσοκομειακές του ΕΣΥ,
- ειδικές δράσεις ενδυνάμωσης φορέων, ως προς την ικανότητά απόκρισης σε περιπτώσεις καταστροφών, κατάρτιση/ευαισθητοποίηση λειτουργών υγείας για την αυτοπροστασία τους σε περιπτώσεις καταστροφών, εκπόνηση μελετών και σχεδίων πρόβλεψης και πρόληψης κινδύνων για την δημόσια υγεία.

Για την υλοποίηση των παραπάνω, την εξειδίκευσή των στόχων και τον προγραμματισμό τους συντάσσονται σχετικά σχέδια δράσης, που αφορούν στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και στη Δημόσια Υγεία τα οποία θα ολοκληρωθούν εντός του τρέχοντος έτους.

Οι παρεμβάσεις του άξονα ολοκληρώνουν το χαρακτήρα τους με την συνέργια του άξονα 4 του Επιχειρησιακού Προγράμματος που αφορά στην Κοινωνική Ενσωμάτωση, με την προώθηση των ωφελουμένων στη συμμετοχή σε κοινωνικούς συνεταιρισμούς και στην προστατευμένη απασχόληση. Στους στόχους του άξονα συνεργούν επίσης, οι υπόλοιποι άξονες του Προγράμματος, άλλα ΕΠ και τα ΠΕΠ του ΕΣΠΑ με χρηματοδότηση συμπληρωματικών παρεμβάσεων και μέρους των αναγκαίων υποδομών.

2. Ειδικοί Στόχοι
Ο παρών Άξονας εξειδικεύεται και εξυπηρετείται από ειδικούς στόχους στον τομέα της ψυχικής υγείας, στον τομέα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, και στον τομέα της δημόσιας υγείας.

Ο Άξονας συντίθεται από τρεις διακριτές ενότητες παρεμβάσεων. Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει πολυδιάστατες παρεμβάσεις για την εδραίωση και την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του τομέα της ψυχικής υγείας. Η δεύτερη και τρίτη ενότητα περιλαμβάνει σειρά παρεμβάσεων που αφορούν, αντίστοιχα, στην ανάπτυξη και διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και στην προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του Πληθυσμού.

Οι ειδικοί στόχοι που αντιστοιχούν στις τρεις ενότητες είναι οι εξής:
1. Αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας σύμφωνα με τον Εθνικό σχεδιασμό και εδραίωση και ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης.

2. Προώθηση ενός νέου λειτουργικού μοντέλου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και βελτίωση της υγείας του πληθυσμού μέσω της πρόληψης των αιτιών νοσηρότητας και θνησιμότητας, της προαγωγής της υγείας και της ενημέρωσης του πληθυσμού.

3. Αναμόρφωση και εκσυγχρονισμός των φορέων και των υπηρεσιών δημόσιας υγείας.

3. Ενδεικτικές κατηγορίες παρεμβάσεων

Για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων των Αξόνων 5.1, 5.2 και 5.3 προβλέπεται η υλοποίηση τριών (3) κατηγοριών παρεμβάσεων με αντίστοιχες δράσεις, οι εξής:

Κατηγορία Παρεμβάσεων 1: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της Ψυχικής Υγείας

Στη συγκεκριμένη Κατηγορία Παρέμβασης προβλέπονται οι εξής δράσεις:

1.1. Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση - Πρόληψη της χρονιοποίησης των νέων περιστατικών - Αποκατάσταση ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας που διαβιούν στην κοινότητα ή σε δομές αποκατάστασης.
Στη συγκεκριμένη δράση προβλέπεται η ανάπτυξη και λειτουργία δομών ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης για άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που διαβιούν στην κοινότητα και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο περιθωριοποίησης, ιδρυματισμού και αποκλεισμού από τον κοινωνικό ιστό και την αγορά εργασίας.

Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση επιχειρείται η εξασφάλιση των αναγκαίων συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης των ατόμων της ομάδας - στόχου, η δημιουργία προϋποθέσεων διατήρησης ή/και ανάπτυξης ατομικών και κοινωνικών δεξιοτήτων και εν τέλει, η βελτίωση της απασχολησιμότητας των ατόμων αυτών.

Ειδικότερα, περιλαμβάνονται ενέργειες όπως ενδεικτικά:

• Ανάπτυξη και λειτουργία ξενώνων, οικοτροφείων και διαμερισμάτων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, ειδικών οικοτροφείων(αυτισμός, Alzheimer κ.λπ) κ.α.

• Ανάπτυξη, ενίσχυση και επέκταση του θεσμού των Φιλοξενουσών - Αναδόχων Οικογενειών.

1.2. Εξασφάλιση του συνεχούς της φροντίδας - Μετασχηματισμός Ψυχιατρικών Νοσοκομείων - Ολοκλήρωση της κάλυψης των αναγκών περίθαλψης σε κοινοτικές δομές.
Στη συγκεκριμένη δράση προβλέπεται η επέκταση και συμπλήρωση του δικτύου των κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας για την κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού με όρους ελεύθερης και ισότιμης πρόσβασης.

Με τη συγκεκριμένη δράση επιχειρείται η έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων ψυχικής υγείας, η εξασφάλιση του συνεχούς της φροντίδας, η περίθαλψη, αλλά και η πρόληψη και προαγωγή της ψυχικής υγείας.

Ειδικότερα, περιλαμβάνονται ενέργειες, που αφορούν στη σύσταση, λειτουργία και υποστήριξη της δράσης δομών ψυχικής υγείας, όπως ενδεικτικά:

• Κέντρα Ψυχικής Υγείας , Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα, Κινητές Μονάδες Ψυχικής Υγείας, Κέντρα Ημέρας - Νοσοκομεία Ημέρας, Ξενώνες Βραχείας Παραμονής,

• Ψυχιατρικά Τμήματα σε Γενικά Νοσοκομεία,

• Προγράμματα "κατ' οίκον νοσηλείας - φροντίδας", ΚοιΣΠΕ κ.α.

• Κέντρα αντιμετώπισης της κρίσης από τη χρήση ναρκωτικών ουσιών, Κέντρα αντιμετώπισης της κρίσης από τη χρήση αλκοόλ.

Οι παραπάνω προτεινόμενες δομές αφορούν τόσο στην αντιμετώπιση των ψυχικών διαταραχών, όσο και στην αντιμετώπιση των αναγκών ειδικών ομάδων πληθυσμού (παιδιά, έφηβοι, ηλικιωμένοι, μετανάστες κ.α.).


1.3. Κατάρτιση επαγγελματιών ψυχικής υγείας και στελεχών άλλων τομέων.

Μέσω της συγκεκριμένης δράσης προβλέπεται:

• η ανάπτυξη εξειδικευμένων προγραμμάτων απόκτησης επαγγελματικών δεξιοτήτων και προσόντων τόσο σε ήδη υπηρετούντες και σε νέους επαγγελματίες, που προβλέπεται να απασχοληθούν στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και τις μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, ειδική κατάρτιση ήδη υπηρετούντων και νέου προσωπικού στις παλαιές και νέες δομές και υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

• ειδική κατάρτιση προσωπικού παλαιών και νέων δομών για ανάπτυξη υπηρεσιών που απαντούν σε νέες «αναδυόμενες» ανάγκες

• ανάπτυξη και υλοποίηση εξειδικευμένων προγραμμάτων κατάρτισης στελεχών Νοσοκομείων για διασυνδετική ψυχιατρική και συμβουλευτική, στελεχών κοινωνικών υπηρεσιών της Τ.Α., καθώς και στελεχών μονάδων κοινωνικής αλληλεγγύης και φροντίδας για τη διαχείριση περιστατικών με ψυχικές διαταραχές, εκπαιδευτικών Α' βάθμιας και Β' βάθμιας εκπαίδευσης στην πρόληψη της ψυχικής υγείας, εκπαιδευτών για την υποστήριξη-ψυχοεκπαίδευση οικογενειών ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, μελών οικογενειών, εθελοντών και υποψηφίων αναδόχων - φιλοξενουσών οικογενειών ατόμων με προβλήματα ψ.υ., κλπ.

• Ανάπτυξη και υλοποίηση εξειδικευμένων προγραμμάτων κατάρτισης φροντιστών ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, άνοιας, αυτισμού κ.α.


1.4. Ανάπτυξη και υλοποίηση οριζόντιων και διατομεακών προγραμμάτων πρόληψης των διαταραχών σε επιλεγμένους πληθυσμούς «υψηλού κινδύνου», προαγωγής της ψυχικής υγείας, κινητοποίησης εθελοντών, ενίσχυσης της συλλογικής έκφρασης των χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και συνηγορίας, ενημέρωσης- εκπαίδευσης του κοινού και καταπολέμησης του στίγματος και των προκαταλήψεων.

Η διατομεακή συνεργασία στον τομέα της ψυχικής υγείας και της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης αποτελεί βασική παράμετρο για την επίτευξη θετικών εκβάσεων. Έτσι, στο συγκεκριμένο πεδίο προβλέπονται ενέργειες που αφορούν στην ανάπτυξη εξειδικευμένων προγραμμάτων, που ενσωματώνουν αυξημένη προστιθέμενη αξία επαγγελματιών ψυχικής υγείας και ομάδων επαγγελματιών από τη μια και συσσωρευμένη εμπειρία και τεχνογνωσία εφαρμογής από την άλλη.

Με την ανάπτυξη και εφαρμογή των εξειδικευμένων αυτών προγραμμάτων επιτυγχάνεται η ενημέρωση, κινητοποίηση και συμμετοχική δράση ευρύτερων κοινωνικών πόρων σε πεδία όπως η προαγωγή της ψυχικής υγείας, η αποτροπή της περιθωριοποίησης των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, η προάσπιση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων μειονεκτούντων ατόμων και η καταπολέμηση του στιγματισμού της ψυχικής νόσου.

Ειδικότερα, περιλαμβάνονται ενέργειες, όπως:

• Προγράμματα πρόληψης των διαταραχών σε ειδικούς πληθυσμούς, όπως μαθητές,

ηλικιωμένοι, μετανάστες κλπ, προγράμματα προαγωγής της ψυχικής υγείας.

• Προγράμματα κινητοποίησης εθελοντών και προγράμματα καταπολέμησης του κοινωνικού στίγματος και των προκαταλήψεων.

• Προγράμματα ενίσχυσης της συλλογικής έκφρασης των χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και της συνηγορίας.


1.5. Παρακολούθηση, προτυποποίηση, αξιολόγηση και πιστοποίηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Η εδραίωση και ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας και η διασφάλιση των μέχρι σήμερα θετικών αποτελεσμάτων των παρεμβάσεων προϋποθέτουν τη συνεχή παρακολούθηση, την αξιολόγηση και την πιστοποίηση των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Τα παραδείγματα «καλής» πρακτικής στον τομέα της διασφάλισης και βελτίωσης της ποιότητας των μονάδων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, που επιχειρήθηκε -σε πιλοτικό επίπεδο- κατά τη διάρκεια της Γ' προγραμματικής περιόδου, αναδεικνύουν την αναγκαιότητα πλήρους εφαρμογής τους, σε όλο το φάσμα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Επιπροσθέτως, ο σχεδιασμός των υπηρεσιών που απαντούν σε διαρκώς διευρυνόμενα προβλήματα ψυχικής υγείας προϋποθέτει την αξιοποίηση σύγχρονων εργαλείων έρευνας, προκειμένου να ανατροφοδοτείται με τεκμηριωμένα στοιχεία.

Ενδεικτικές δράσεις στο πεδίο αυτό είναι:

• Η ανάπτυξη και αξιοποίηση συστημάτων, Παρατηρητηρίων και μηχανισμών για: Σχεδιασμό δράσεων για την ψυχική υγεία, επιδημιολογική έρευνα και καταγραφή των ψυχικών διαταραχών, έρευνα και καταγραφή της «κοινωνιολογίας» των ψυχικών ασθενειών και των παραμέτρων αυτών, καταγραφή και έρευνα υπηρεσιών ψυχικής υγείας κλπ.

• Εφαρμογή δεικτών ποιότητας και προτύπων.

• Αξιολόγηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Επισημαίνεται ότι ενέργειες που αφορούν στην ψηφιοποίηση των διαδικασιών (π.χ. σχεδιασμός και πιλοτικές εφαρμογές χρήσης ηλεκτρονικού φακέλου ψυχικά ασθενούς) έχουν άμεση συνέργια με το ΕΠ «Ψηφιακή Σύγκλιση».


1.6. Διοικητική, λειτουργική και επιστημονική υποστήριξη των Τομεακών Επιτροπών Ψυχικής Υγείας για την προώθηση του θεσμού και τη στήριξη του έργου τους.

Η συγκρότηση Τομεακών Επιτροπών Ψυχικής Υγείας με στόχο την «τομεακή προσέγγιση» του ζητήματος, αποτελούν βασικά εργαλεία ανάπτυξης του δικτύου των κοινοτικών δομών ψυχικής υγείας. Η θεσμοθέτηση τους με το Ν. 2716/99 αν και επέδρασε καταλυτικά, δεν έχει μέχρι σήμερα αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η βασική αιτία είναι ότι μέχρι σήμερα οι Τομεακές Επιτροπές δεν έχουν αποκτήσει τα κατάλληλα επιστημονικά εργαλεία και τη διοικητική και οργανωτική υποστήριξη. Το γεγονός αυτό συνηγορεί υπέρ της ανάπτυξης παρεμβάσεων για την επιστημονική, τεχνική και διοικητική υποστήριξη της λειτουργίας, όπως οι ακόλουθες προτεινόμενες ενέργειες:

• Επεξεργασία και προώθηση βελτιωτικών ρυθμίσεων θεσμικού χαρακτήρα για την αποδοτικότερη λειτουργία των Τομεακών Επιτροπών Ψυχικής Υγείας και την πληρέστερη εναρμόνισή τους με την λειτουργία των ΔΥΠΕ

• Διοικητική - στελεχιακή υποστήριξη.

• Τεχνική και επιστημονική υποστήριξη.


1.7. Υποστήριξη της αποτελεσματικότητας, της βιωσιμότητας και του ποιοτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων για την εδραίωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης

Οι παρεμβάσεις, που επιχειρήθηκαν σε προηγούμενες φάσεις της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης είχαν χαρακτηριστικά ευρείας κλίμακας αλλαγών, σύνθετων έργων και διαδικασιών, εμπλοκής πολλών και διαφορετικών φορέων και υπηρεσιών. Η διευθέτηση των σοβαρών ζητημάτων που ανέκυψαν επιχειρήθηκε να αντιμετωπισθεί και με την ανάπτυξη μηχανισμών (Μονάδες υποστήριξης και παρακολούθησης) οι οποίοι για την συμμετοχή τους στην υλοποίηση των φάσεων του Προγράμματος αξιολογήθηκαν θετικά κατ' επανάληψη από ομάδες αξιολογητών, εθνικές και κοινοτικές αρχές.

Στην παρούσα φάση η πολυπλοκότητα των παρεμβάσεων εμφανίζει επιπλέον τα εξής χαρακτηριστικά:

• μεγέθυνση του φυσικού αντικειμένου του Προγράμματος,

• εισαγωγή νέων διευρυμένων απαιτητικών παρεμβάσεων (προτυποποίηση, αξιολόγηση, διασφάλιση ποιότητας, έρευνες κ.α.),

• διασπορά των παρεμβάσεων που αναφέρονται στο χώρο της ψυχικής υγείας σε ευρύ φάσμα Τομεακών και Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων,

• μετατόπιση του βάρους των παρεμβάσεων από την ανάπτυξη υπηρεσιών, αποϊδρυματισμού σε μεγάλο και ευρέως φάσματος αριθμό κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας,

Τα παραπάνω χαρακτηριστικά συνηγορούν στην ανάληψη δράσης που αφορά στην ανάπτυξη συστημάτων και μηχανισμών τεχνικής και επιστημονικής στήριξης των φορέων σχεδιασμού, παρακολούθησης και εφαρμογής των παρεμβάσεων στον τομέα της ψυχικής υγείας.

Μετά την υλοποίηση των παραπάνω δράσεων αναμένεται επίτευξη επιπέδου κάλυψης του πληθυσμού σε πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας τουλάχιστον στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η ακριβής ποσοτικοποίηση του σχετικού δείκτη θα προκύψει για την επιλέξιμη περιοχή με την ολοκλήρωση της αναθεώρησης του Σχεδίου Δράσης ΨΥΧΑΡΓΩ Β'ΦΑΣΗ.

Κατηγορία Παρεμβάσεων 2: Ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας
Ενδεικτικές κατηγορίες δράσεων


2.1. Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ)

• Ανάπτυξη και ολοκλήρωση μονάδων ΠΦΥ και Δικτύου ΠΦΥ με κέντρο αναφοράς τον Οικογενειακό Ιατρό με τη συνεργασία δημόσιου – ιδιωτικού τομέα, επιτελικός μηχανισμός και αρχικές πιλοτικές εφαρμογές, διασύνδεση ΠΦΥ με υπηρεσίες νοσοκομειακής περίθαλψης καθώς και Δημόσιας Υγείας, δημιουργία Μονάδας Υποστήριξης των φορέων που εμπλέκονται στο σύστημα ΠΦΥ, ενδυνάμωση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη τοπικών δικτύων ΠΦΥ.

• Διασφάλιση ποιότητας με ανάπτυξη προγραμμάτων διαπίστευσης και πιστοποίησης όλων των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων ή ατόμων που παρέχουν ΠΦΥ.

• Σχεδιασμός ανάπτυξης ανθρωπίνων πόρων στην ΠΦΥ με την ποσοτική και ποιοτική βελτίωσή του, καθώς και διασύνδεση με τον ιδιωτικό τομέα, ανάπτυξη και υλοποίηση προγραμμάτων.

• Αξιολόγηση της υπάρχουσας τεχνολογίας στην ΠΦΥ τόσο στο κτιριακό, όσο κυρίως στον εξοπλιστικό τομέα.

• Προγράμματα προαγωγής υγείας και πρόληψης σε επιλεγμένες ομάδες πληθυσμού, υποστήριξη της πληροφόρησης και της ενημέρωσης του πληθυσμού μέσω ανάπτυξης σύγχρονων μέσων και συστημάτων πληροφορικής τεχνολογίας.

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω δράσεων, αναμένεται μετά το τέλος της επιλέξιμης περιόδου τουλάχιστον το ήμισυ των Μονάδων ΠΦΥ να λειτουργούν σε δίκτυο σε οριζόντιο ή κάθετο επίπεδο. Για τις περιοχές- στόχο, ο αντίστοιχος δείκτης αποτελέσματος θα ποσοτικοποιηθεί με την ολοκλήρωση του Σχεδίου Δράσης για την ΠΦΥ.

Κατηγορία Παρεμβάσεων 3: Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του πληθυσμού

Ενδεικτικές κατηγορίες δράσεων


3.1 Δημόσια Υγεία


- Αναδιοργάνωση και ενίσχυση της ικανότητας φορέων δημόσιας υγείας και διασύνδεσή τους σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, δημιουργώντας δίκτυο για την επιδημιολογική παρακολούθηση και ελέγχου των ασθενειών και απειλών για την υγεία του πληθυσμού, παρεμβάσεις πρόληψης αλλά και για την συντονισμένη ανταπόκρισή τους, δημιουργία ανεξάρτητης υπηρεσίας με αντικείμενο την έρευνα και αξιολόγηση των υπηρεσιών της Δημόσιας Υγείας κλπ.

- Ανάπτυξη και εφαρμογή κοινών προτύπων για εργαστήρια και κέντρα αναφοράς προκειμένου, ανάπτυξη και εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος πιστοποίησης των εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας. Στοχευμένες ενέργειες διασφάλισης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας.

- Κατάρτιση, εφαρμογή, αξιολόγηση και αναθεώρηση σχεδίων δράσεων για την αντιμετώπιση αναγκών, καθώς και για την διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των φορέων, ανάπτυξη και υλοποίηση Επιδημιολογικών Ερευνών.

- Αναβάθμιση δεξιοτήτων εργαζομένων και νεοπροσλαμβανομένων επαγγελματιών του τομέα σε εξειδικευμένα αντικείμενα.

- Παροχή υποστήριξης για ανάπτυξη και υλοποίηση προγραμμάτων ενηµέρωσης /ευαισθητοποίησης του κοινού σε θέματα δημόσιας υγείας, όπως ενδεικτικά: στοματική υγεία για παιδιά και εφήβους, καταπολέμηση της παχυσαρκίας των παιδιών και των νέων μητέρων, του καπνίσματος στις νέες ηλικίες, καταπολέμησης του αλκοολισμού και εξαρτησιογόνων ουσιών κυρίως στις νέες ηλικίες.

- Δράσεις διασύνδεσης των Υπηρεσιών της Δημόσιας Υγείας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των απορριμμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και υγειονομικών συνθηκών των κοινόχρηστων δημόσιων χώρων άθλησης και ψυχαγωγίας,

- Ειδικές δράσεις ενδυνάμωσης φορέων, ως προς την ικανότητά απόκρισης σε περιπτώσεις καταστροφών, κατάρτιση/ευαισθητοποίηση λειτουργών υγείας για την αυτοπροστασία τους σε περιπτώσεις καταστροφών, εκπόνηση μελετών και σχεδίων πρόβλεψης και πρόληψης κινδύνων για την δημόσια υγεία.

Ως άμεσο αποτέλεσμα της υλοποίησης των δράσεων του παρόντος άξονα αναμένεται ένας αριθμός εργαστηρίων και κέντρων που συμμετέχουν σε ενέργειες διαπίστευσης, οι οποίες συγχρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του άξονα 5, να διαπιστευθούν και επομένως να εξασφαλίσουν βελτίωση της ποιότητας προς όφελος της διασφάλισης της Δημόσιας Υγείας.

4. Αναμενόμενες Επιπτώσεις
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα των προτεινόμενων παρεμβάσεων των Αξόνων 5.1, 5.2, 5.3 σε ό,τι αφορά την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας κατηγοριοποιούνται ως εξής:

Για τα άμεσα ωφελούμενα άτομα:

- Επίτευξη υψηλού βαθμού κοινωνικής ενσωμάτωσης και (επαν)ένταξής τους στην αγορά εργασίας, διαμέσου παρεμβάσεων που αφορούν στην εξυπηρέτηση, στη φροντίδα και στην κάλυψη των αναγκών υγείας και αυτόνομης ή υποστηριζόμενης διαβίωσής τους, την έγκαιρη αντιμετώπιση και την αποτροπή της χρονιοποίησης και του ιδρυματισμού τους.

- Επίτευξη υψηλού βαθμού αυτονομίας και κοινωνικο-οικονομικής δραστηριότητας διαμέσου παρεμβάσεων ανάκτησης βασικών κοινωνικών, εργασιακών και ατομικών δεξιοτήτων και παρεμβάσεων που αφορούν στην προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους, στη συνηγορία και την αλληλέγγυα φροντίδα.

- Ελαχιστοποίηση ή/και εξάλειψη των κινδύνων απομάκρυνσης και αποκλεισμού των ατόμων με πρωτογενή ή δευτερογενή προβλήματα ψυχικής υγείας από την αγορά εργασίας και η μεγιστοποίηση των ευκαιριών αξιοπρεπούς διαβίωσης αυτών μέσα στο οικογενειακό, κοινωνικό και εργασιακό περιβάλλον τους, διαμέσου παρεμβάσεων έγκαιρης αντιμετώπισης των διαταραχών και των επιπτώσεών τους.

- Μείωση και εξάλειψη των προβλημάτων που δημιουργούν το στίγμα, οι διακρίσεις και τα αρνητικά κοινωνικά στερεότυπα.

Οι επιπτώσεις αυτές γίνονται κυρίως ορατές σε άτομα που ζουν σε ιδρυματικό περιβάλλον (πρωτογενή ή δευτερογενή προβλήματα ψυχικής υγείας, αυτισμό, βαριά νοητική στέρηση κ.λ.π.) αλλά και ομάδες ατόμων που ζουν σε οικογενειακό περιβάλλον και αντιμετωπίζουν κίνδυνο εγκλεισμού σε ιδρύματα κλειστής φροντίδας. Ειδικότερα οι επιπτώσεις αυτές διακρίνονται:

Για τις οικογένειες και τους φροντιστές των ατόμων με προβλήματα πρωτογενή ή δευτερογενή προβλήματα ψυχικής υγείας:

- Επίτευξη υψηλού βαθμού αποφόρτισης των οικογενειών και των φροντιστών των ατόμων με πρωτογενή ή δευτερογενή προβλήματα ψυχικής υγείας – και ιδιαίτερα των γυναικών– ώστε να παραμείνουν ενεργοί πολίτες στο κοινωνικό και εργασιακό πεδίο.

- Απόκτηση δεξιοτήτων αποτελεσματικής αντιμετώπισης του «φορτίου φροντίδας» των ατόμων με πρωτογενή ή δευτερογενή προβλήματα ψυχικής υγείας και δι' αυτού του τρόπου η συμβολή των οικογενειών και των φροντιστών στην έκβαση των παρεμβάσεων, την ενδυνάμωση και την κινητοποίηση των ασθενών – συγγενών τους.

Για το ανθρώπινο κεφάλαιο του τομέα:

- Βελτιστοποίηση της συμμετοχής των επαγγελματιών, αλλά και στελεχών άλλων τομέων και εθελοντών, στις παρεμβάσεις για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση με όρους αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας - Δημιουργία ή/ και διατήρηση 5.000 θέσεων εργασίας.

Για την κοινωνία ευρύτερα:

Ενίσχυση της πρόληψης και της προαγωγής υγείας, βελτίωση των όρων και προϋποθέσεων αποδοχής της διαφορετικότητας και εν τέλει διεύρυνση της κοινωνικής συνοχής.

- Βελτίωση των προϋποθέσεων συνολικής ευεξίας των ατόμων και της κοινωνίας.

- Βελτίωση των δεικτών νοσηρότητας του πληθυσμού, της θετικής έκβασης των παρεμβάσεων και μείωση των δεικτών επιπολασμού των νόσων.

- Αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών.

- Απαρτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και δικτύωσή τους με την δευτεροβάθμια περίθαλψη.


5. Ομάδες - στόχοι

Οι ωφελούμενοι των παρεμβάσεων των Αξόνων 5.1, 5.2, 5.3 είναι:

- Άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που διαβιούν στην κοινότητα

- ασυλικοί ασθενείς με μακρόχρονη νοσηλεία

- μέλη οικογενειών και φροντιστές ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας

- επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στο τομέα

- εθελοντές που δραστηριοποιούνται στον τομέα και

- ο ευρύτερος πληθυσμός των χρηστών του συστήματος υγείας


6. Ζητήματα εφαρμογής

Αρχή Εφαρμογής των παρεμβάσεων που προβλέπονται στο συγκεκριμένο Θεματικό Άξονα Προτεραιότητας είναι το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΥΥΚΑ).

Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση υλοποιείται με βάση ένα μακροχρόνιο και επαρκώς θεσμοθετημένο σχέδιο δράσης. Τα ζητήματα εφαρμογής που αναδεικνύονται στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο διατυπώνονται εν συντομία ως εξής:

- Έκδοση κανονιστικών αποφάσεων για την οργάνωση και λειτουργία των κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

- Θεσμοθέτηση των διαδικασιών παρακολούθησης, αξιολόγησης, διασφάλισης της ποιότητας και πιστοποίησης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

- Διασφάλιση των διαδικασιών συντονισμού και εφαρμογής των επιχειρούμενων παρεμβάσεων σε Τομεακό, Διατομεακό και Περιφερειακό επίπεδο.

- Συσχέτιση των προτεινόμενων παρεμβάσεων του Άξονα 5, σε ό,τι αφορά την εδραίωση της μεταρρύθμισης στον τομέα της ψυχικής υγείας, σε παρεμβάσεις όλων των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων που αφορούν στην ανάπτυξη των αντίστοιχων υποδομών.

- Συσχέτιση των επιχειρούμενων παρεμβάσεων του τομέα ψυχικής υγείας με την παρέμβαση του Άξονα 4, που αφορά στην κοινωνική επιχειρηματική δραστηριότητα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης του άρθ. 12 του Ν.2716/99 και επίτευξη συνέργιας επ' ωφελεία των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας.

- Έγκαιρη ολοκλήρωση των διαδικασιών της 2ης αναθεώρησης του Προγράμματος «Ψυχαργώς».

- Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων προγραμματισμού, παρακολούθησης, διαχείρισης και αξιολόγησης στην Ειδική Υπηρεσία του ΥΥΚΑ για τις παρεμβάσεις του Άξονα 4 του ΕΠ

- Συγκρότηση Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής και Συντονισμού Προγραμμάτων Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης του ΥΥΚΑ για την υλοποίηση μεγάλου τμήματος των παρεμβάσεων ή/και το συντονισμό των έργων της μεταρρύθμισης που θα υλοποιούνται από τους εποπτευόμενους του Υπουργείου φορείς και υπηρεσίες και χρηματοδοτούνται από διαφορετικά ΠΕΠ και ΕΠ.

- Παρεμβάσεις σε θεσμικό και λειτουργικό επίπεδο σε Υπηρεσίες του ΥΥΚΑ και τους εποπτευόμενους Οργανισμούς για τη διευκόλυνση της υλοποίησης των παρεμβάσεων.

- Υπογραφή Μνημονίων Συνεργασίας με τομεακά Υπουργεία και Περιφέρειες – συντονιστές Επιχειρησιακών Προγραμμάτων της Δ' ΠΠ, για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων του ΥΥΚΑ, που θα χρηματοδοτηθούν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, μέσω των λοιπών προγραμμάτων.

Οι κυριότεροι εμπλεκόμενοι φορείς στην υλοποίηση των παρεμβάσεων του Άξονα ενδεικτικά είναι το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και οι εποπτευόμενοι από αυτό φορείς, ΝΠΙΔ, ΚοιΣΠΕ, επιστημονικές ενώσεις, φορείς – ενώσεις νομικών ή/και φυσικών προσώπων, πανεπιστημιακοί και ερευνητικοί φορείς, ΜΚΟ, φορείς και εταιρείες της Τοπικής και Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, φορείς του τομέα της κοινωνικής οικονομίας κλπ.


7. Κρατικές Ενισχύσεις

Στους παρόντες Άξονες Προτεραιότητας δεν προβλέπεται η χρήση κρατικών ενισχύσεων.


8. Λοιπά ειδικά ζητήματα (Ρήτρα ευελιξίας 10% ΕΚΤ/ΕΤΠΑ, Διαχωρισμός πράξεων επιλέξιμων δυνάμει ΕΓΤΑΑ/ ΕΤΑ)

Στο πλαίσιο του Ε.Π. «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» δεν θα γίνει χρήση της ρήτρας ευελιξίας (σύμφωνα με το άρθρο 34 παρ 2 του ΓΚ).


9. Περιφερειακή διαφοροποίηση των Αξόνων 5.1, 5.2, 5.3 - Δείκτες

Άξονας 5.1: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον Τομέα της Ψυχικής Υγείας, Ανάπτυξη της Α'θμιας Φροντίδας Υγείας και προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του πληθυσμού στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης

Ποσοτικοποιημένοι Στόχοι / Αναμενόμενα Αποτελέσματα των παρεμβάσεων.
Στον πίνακα που ακολουθεί δίνονται στοιχεία του πλήθους των υπό χρηματοδότηση παρεμβάσεων στον Άξονα 5.1.

aksonas5.

*Ε: Εκροών, Α: Αποτελέσματος

Παραδοχές- Παρατηρήσεις

(1) Στο δείκτη προσμετρώνται οι δομές πρόληψης και πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας αντιμετώπισης της ψυχικής ασθένειας, που πρόκειται να υλοποιηθούν στην περιοχή αναφοράς. Η παρέμβαση αφορά την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των προτεινόμενων δομών στην περίοδο εκκίνησής τους (start – up) με περίοδο χρηματοδότησης μέγιστης διάρκειας 24 μηνών. Η διατήρηση χωρίς διακοπή της λειτουργίας των δομών και υπηρεσιών που ωφελούνται από συγχρηματοδότηση κατά την έναρξη λειτουργίας τους βαρύνει τους Εθνικούς πόρους. Η τιμή βάσης είναι το σύνολο των υπαρχουσών δομών. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις άλλων ΕΠ.

(2) Ητιμή βάσης αφορά στην κατάρτιση στελεχών δομών ψυχικής υγείας κατά την υλοποίηση του Μέτρου 2.4 του ΕΠ Υγεία- Πρόνοια 2000-2006.

(3) Τα Ψυχιατρικά τμήματα αφορούν ειδικές κλινικές, που δημιουργούνται ή επεκτείνονται σε Γενικά Νοσοκομεία της περιοχής αναφοράς. Η παρέμβαση αφορά την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των προτεινόμενων δομών στην περίοδο εκκίνησής τους (start – up) με περίοδο χρηματοδότησης μέγιστης διάρκειας 24 μηνών. Ο δείκτης καταμετρά τόσο τα Ψυχιατρικά Τμήματα ενηλίκων, όσο και τα αντίστοιχα των εφήβων και των παίδων, λαμβάνοντας υπόψη μέση δυναμικότητα 20 κλίνες ανά τμήμα. Η τιμή βάσης είναι το σύνολο των υπαρχουσών δομών στην περιοχή αναφοράς. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις άλλων ΕΠ.

(4) Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη την κάλυψη του πληθυσμού, όπως προκύπτει από την προτυποποίηση των δομών στην κοινότητα. Η τιμή στόχος αφορά την πρόσθετη κάλυψη, που επιτυγχάνεται από την λειτουργία των νέων δομών, οι οποίες συγχρηματοδοτήθηκαν από τον παρόντα άξονα στην περιοχή αναφοράς. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις και άλλων ΕΠ.

(5) Ο δείκτης αφορά στις νέες ή διατηρούμενες θέσεις εργασίας στις δομές της ψυχικής υγείας στην κοινότητα, οι οποίες συγχρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος άξονα. H τιμή βάσης του δείκτη αφορά τις θέσεις εργασίας σε δομές, που έχουν δημιουργηθεί ή διατηρηθεί κατά την υλοποίηση του Αξονα 2 του ΕΠ Υγεία-Πρόνοια 2000-2006.

(6) Ο δείκτης προέρχεται λαμβάνοντας υπόψη:

- Μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) είναι τα κέντρα υγείας, αστικά κέντρα υγείας, πολυιατρεία, αγροτικά ιατρεία, δημοτικά ιατρεία, οικογενειακοί ιατροί κλπ

- Η δικτύωση (κάθετη και οριζόντια) αφορά σε λειτουργική και συστημική ενοποίηση των επιμέρους μονάδων σε ένα συνεχές σύνολο.

- Πρόκειται για μια νέου τύπου παρέμβαση χωρίς εμπειρία και συνεπώς με μηδενική τιμή βάσης. Η τιμή –στόχος περιλαμβάνει τόσο τις κάθετες όσο και τις οριζόντιες δικτυώσεις και θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την ΠΦΥ μέχρι το τέλος του 2008.

(7) Πρόκειται για έργο εθνικής εμβέλειας και για αυτό οι τιμές βάσης και στόχου είναι κοινές ανά ομάδα Περιφερειών και δεν αθροίζονται.

(8) Ο δείκτης αφορά στις υφιστάμενες δομές ΠΦΥ, που λειτουργούν στην περιοχή αναφοράς.

(9) Πρόκειται για μια νέου τύπου παρέμβαση εθνικής εμβέλειας, χωρίς εμπειρία και συνεπώς με μηδενική τιμή βάσης. Η τιμή –στόχος, που είναι κοινή για όλες τις ομάδες περιφερειών και δεν αθροίζεται, θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την Δημόσια Υγεία μέχρι το τέλος του 2008. Η διαπίστευση της λειτουργίας των εργαστηρίων σχετίζεται με την διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

(10) Πρόκειται για έργο εθνικής εμβέλειας και για αυτό οι τιμές βάσης και στόχου είναι κοινές ανά ομάδα Περιφερειών και δεν αθροίζονται. Ο προσδιορισμός του δείκτη πραγματοποιείται με βάση την εμπειρία αντίστοιχων έργων ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης του Γ’ΚΠΣ. Ο ακριβής προσδιορισμός των θεματικών και πληθυσμών-στόχου ανά πρόγραμμα θα προσδιοριστεί στο πλαίσιο της Μελέτης για το Σχέδιο Δράσης της Δημόσιας Υγείας.

(11) Η τιμή –στόχος που είναι κοινή για όλες τις ομάδες περιφερειών και δεν αθροίζεται, θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την Δημόσια Υγεία μέχρι το τέλος του 2008. Η μεθοδολογία παρακολούθησης του δείκτη προϋποθέτει σύστημα μέτρησης του δείκτη πριν και μετά την παρέμβαση και διασταύρωση της εξέλιξης του μέσω control group.

Άξονας 5.2: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον Τομέα της Ψυχικής Υγείας, Ανάπτυξη της Α’θμιας Φροντίδας Υγείας και προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του πληθυσμού στις 3 Περιφέρειες Σταδιακής Εξόδου.

Ποσοκοποιημένοι Στόχοι / Αναμενόμενα Αποτελέσματα των παρεμβάσεων
Στον πίνακα που ακολουθεί δίνονται στοιχεία του πλήθους των υπό χρηματοδότηση παρεμβάσεων στον Άξονα 5.2.

aksonas_5.1

*Ε: Εκροών, Α: Αποτελέσματος


Παραδοχές- Παρατηρήσεις


(1) Στον δείκτη προσμετρώνται οι δομές πρόληψης και πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας αντιμετώπισης της ψυχικής ασθένειας, που πρόκειται να υλοποιηθούν στην περιοχή αναφοράς. Η παρέμβαση αφορά την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των προτεινόμενων δομών στην περίοδο εκκίνησής τους (start – up) με περίοδο χρηματοδότησης μέγιστης διάρκειας 24 μηνών. Η διατήρηση χωρίς διακοπή της λειτουργίας των δομών και υπηρεσιών που ωφελούνται από συγχρηματοδότηση κατά την έναρξη λειτουργίας τους βαρύνει τους Εθνικούς πόρους. Η τιμή βάσης είναι το σύνολο των υπαρχουσών δομών. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις άλλων ΕΠ.

(2) Η τιμή βάσης αφορά στην κατάρτιση στελεχών δομών ψυχικής υγείας κατά την υλοποίηση του Μέτρου 2.4 του ΕΠ Υγεία- Πρόνοια 2000-2006.

(3) Τα Ψυχιατρικά τμήματα αφορούν ειδικές κλινικές, που δημιουργούνται ή επεκτείνονται σε Γενικά Νοσοκομεία της περιοχής αναφοράς. Η παρέμβαση αφορά την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των προτεινόμενων δομών στην περίοδο εκκίνησής τους (start – up) με περίοδο χρηματοδότησης μέγιστης διάρκειας 24 μηνών. Ο δείκτης καταμετρά τόσο τα Ψυχιατρικά Τμήματα ενηλίκων, όσο και τα αντίστοιχα των εφήβων και των παίδων, λαμβάνοντας υπόψη μέση δυναμικότητα 20 κλίνες ανά τμήμα. Η τιμή βάσης είναι το σύνολο των υπαρχουσών δομών στην περιοχή αναφοράς. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις άλλων ΕΠ.

(4) Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη την κάλυψη του πληθυσμού, όπως προκύπτει από την προτυποποίηση των δομών στην κοινότητα. Η τιμή στόχος αφορά την πρόσθετη κάλυψη, που επιτυγχάνεται από την λειτουργία των νέων δομών, οι οποίες συγχρηματοδοτήθηκαν από τον παρόντα άξονα στην περιοχή αναφοράς. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις και άλλων ΕΠ.

(5) Ο δείκτης αφορά στις νέες ή διατηρούμενες θέσεις εργασίας στις δομές της ψυχικής υγείας στην κοινότητα, οι οποίες συγχρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος άξονα. H τιμή βάσης του δείκτη αφορά τις θέσεις εργασίας σε δομές, που έχουν δημιουργηθεί ή διατηρηθεί κατά την υλοποίηση του Αξονα 2 του ΕΠ Υγεία-Πρόνοια 2000-2006.

(6) Ο δείκτης προέρχεται λαμβάνοντας υπόψη:

- Μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) είναι τα κέντρα υγείας, αστικά κέντρα υγείας, πολυιατρεία, αγροτικά ιατρεία, δημοτικά ιατρεία, οικογενειακοί ιατροί κλπ

- Η δικτύωση (κάθετη και οριζόντια) αφορά σε λειτουργική και συστημική ενοποίηση των επιμέρους μονάδων σε ένα συνεχές σύνολο.

- Πρόκειται για μια νέου τύπου παρέμβαση χωρίς εμπειρία και συνεπώς με μηδενική τιμή βάσης. Η τιμή –στόχος περιλαμβάνει τόσο τις κάθετες όσο και τις οριζόντιες δικτυώσεις και θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την ΠΦΥ μέχρι το τέλος του 2008.

(7) Πρόκειται για έργο εθνικής εμβέλειας και για αυτό οι τιμές βάσης και στόχου είναι κοινές ανά ομάδα Περιφερειών και δεν αθροίζονται.

(8) Ο δείκτης αφορά στις υφιστάμενες δομές ΠΦΥ που λειτουργούν στην περιοχή αναφοράς.

(9) Πρόκειται για μια νέου τύπου παρέμβαση εθνικής εμβέλειας, χωρίς εμπειρία και συνεπώς με μηδενική τιμή βάσης. Η τιμή –στόχος, που είναι κοινή για όλες τις ομάδες περιφερειών και δεν αθροίζεται, θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την Δημόσια Υγεία μέχρι το τέλος του 2008. Η διαπίστευση της λειτουργίας των εργαστηρίων σχετίζεται με την διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

(10) Πρόκειται για έργο εθνικής εμβέλειας και για αυτό οι τιμές βάσης και στόχου είναι κοινές ανά ομάδα Περιφερειών και δεν αρθροίζονται. Ο προσδιορισμός του δείκτη πραγματοποιείται με βάση την εμπειρία αντίστοιχων έργων ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης του Γ’ΚΠΣ. Ο ακριβής προσδιορισμός των θεματικών και πληθυσμών-στόχου ανά πρόγραμμα θα προσδιοριστεί στο πλαίσιο της Μελέτης για το Σχέδιο Δράσης της Δημόσιας Υγείας.

(11) Η τιμή –στόχος, που είναι κοινή για όλες τις ομάδες περιφερειών και δεν αθροίζεται, θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την Δημόσια Υγεία μέχρι το τέλος του 2008. Η μεθοδολογία παρακολούθησης του δείκτη προϋποθέτει σύστημα μέτρησης του δείκτη πριν και μετά την παρέμβαση και διασταύρωση της εξέλιξης του μέσω control group.


Άξονας 5.3
: Εδραίωση της μεταρρύθμισης στον Τομέα της Ψυχικής Υγείας, Ανάπτυξη της Α’θμιας Φροντίδας Υγείας και προάσπιση της Δημόσιας Υγείας του πληθυσμού στις 2 Περιφέρειες Σταδιακής Εισόδου

Ποσοτικοποιημένοι Στόχοι / Αναμενόμενα Αποτελέσματα των παρεμβάσεων
Στον πίνακα που ακολουθεί δίνονται στοιχεία του πλήθους των υπό χρηματοδότηση παρεμβάσεων στον Άξονα 5.3.

aksonas_5.2.

*Ε: Εκροών, Α: Αποτελέσματος

Παραδοχές- Παρατηρήσεις

(1) Στον δείκτη προσμετρώνται οι δομές πρόληψης και πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας αντιμετώπισης της ψυχικής ασθένειας, που πρόκειται να υλοποιηθούν στην περιοχή αναφοράς. Η παρέμβαση αφορά την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των προτεινόμενων δομών στην περίοδο εκκίνησής τους (start – up) με περίοδο χρηματοδότησης μέγιστης διάρκειας 24 μηνών. Η διατήρηση χωρίς διακοπή της λειτουργίας των δομών και υπηρεσιών που ωφελούνται από συγχρηματοδότηση κατά την έναρξη λειτουργίας τους, βαρύνει τους Εθνικούς πόρους. Η τιμή βάσης είναι το σύνολο των υπαρχουσών δομών. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις άλλων ΕΠ.

(2) Η τιμή βάσης αφορά στην κατάρτιση στελεχών δομών ψυχικής υγείας κατά την υλοποίηση του Μέτρου 2.4 του ΕΠ Υγεία- Πρόνοια 2000-2006.

(3) Τα Ψυχιατρικά τμήματα αφορούν ειδικές κλινικές, που δημιουργούνται ή επεκτείνονται σε Γενικά Νοσοκομεία της περιοχής αναφοράς. Η παρέμβαση αφορά την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των προτεινόμενων δομών στην περίοδο εκκίνησής τους (start – up) με περίοδο χρηματοδότησης μέγιστης διάρκειας 24 μηνών. Ο δείκτης καταμετρά τόσο τα Ψυχιατρικά Τμήματα ενηλίκων, όσο και τα αντίστοιχα των εφήβων και των παίδων, λαμβάνοντας υπόψη μέση δυναμικότητα 20 κλίνες ανά τμήμα. Η τιμή βάσης είναι το σύνολο των υπαρχουσών δομών στην περιοχή αναφοράς. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις άλλων ΕΠ.

(4) Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη την κάλυψη του πληθυσμού, όπως προκύπτει από την προτυποποίηση των δομών στην κοινότητα. Η τιμή στόχος αφορά την πρόσθετη κάλυψη, που επιτυγχάνεται από την λειτουργία των νέων δομών, οι οποίες συγχρηματοδοτήθηκαν από τον παρόντα άξονα στην περιοχή αναφοράς. Με την επίτευξη αυτού του στόχου σχετίζονται και παρεμβάσεις και άλλων ΕΠ.

(5) Ο δείκτης αφορά στις νέες ή διατηρούμενες θέσεις εργασίας στις δομές της ψυχικής υγείας στην κοινότητα, οι οποίες συγχρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος άξονα. H τιμή βάσης του δείκτη αφορά τις θέσεις εργασίας σε δομές, που έχουν δημιουργηθεί ή διατηρηθεί κατά την υλοποίηση του Αξονα 2 του ΕΠ Υγεία-Πρόνοια 2000-2006.

(6) Ο δείκτης προέρχεται λαμβάνοντας υπόψη:

- Μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) είναι τα κέντρα υγείας, αστικά κέντρα υγείας, πολυιατρεία, αγροτικά ιατρεία, δημοτικά ιατρεία, οικογενειακοί ιατροί κλπ

- Η δικτύωση (κάθετη και οριζόντια) αφορά σε λειτουργική και συστημική ενοποίηση των επιμέρους μονάδων σε ένα συνεχές σύνολο.

- Πρόκειται για μια νέου τύπου παρέμβαση χωρίς εμπειρία και συνεπώς με μηδενική τιμή βάσης. Η τιμή–στόχος περιλαμβάνει τόσο τις κάθετες όσο και τις οριζόντιες δικτυώσεις και θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την ΠΦΥ μέχρι το τέλος του 2008.

(7) Πρόκειται για έργο εθνικής εμβέλειας και για αυτό οι τιμές βάσης και στόχου είναι κοινές ανά ομάδα Περιφερειών και δεν αθροίζονται.

(8) Ο δείκτης αφορά στις υφιστάμενες δομές ΠΦΥ, που λειτουργούν στην περιοχή αναφοράς.

(9) Πρόκειται για μια νέου τύπου παρέμβαση εθνικής εμβέλειας, χωρίς εμπειρία και συνεπώς με μηδενική τιμή βάσης. Η τιμή –στόχος, που είναι κοινή για όλες τις ομάδες περιφερειών και δεν αθροίζεται, θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την Δημόσια Υγεία μέχρι το τέλος του 2008. Η διαπίστευση της λειτουργίας των εργαστηρίων σχετίζεται με την διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

(10) Πρόκειται για έργο εθνικής εμβέλειας και για αυτό οι τιμές βάσης και στόχου είναι κοινές ανά ομάδα Περιφερειών και δεν αρθροίζονται. Ο προσδιορισμός του δείκτη πραγματοποιείται με βάση την εμπειρία αντίστοιχων έργων ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης του Γ’ΚΠΣ. Ο ακριβής προσδιορισμός των θεματικών και πληθυσμών-στόχου ανά πρόγραμμα θα προσδιοριστεί στο πλαίσιο της Μελέτης για το Σχέδιο Δράσης της Δημόσιας Υγείας.

(11) Η τιμή–στόχος, που είναι κοινή για όλες τις ομάδες περιφερειών και δεν αθροίζεται, θα προσδιοριστεί με την ολοκλήρωση της σχετικής μελέτης – Σχέδιο Δράσης για την Δημόσια Υγεία μέχρι το τέλος του 2008. Η μεθοδολογία παρακολούθησης του δείκτη προϋποθέτει σύστημα μέτρησης του δείκτη πριν και μετά την παρέμβαση και διασταύρωση της εξέλιξης του μέσω control group.

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.

Δικαιούχοι του Ε.Π.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ.

Δικαιούχοι του Ε.Π.

Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε ενημέρωση για νέες δράσεις

ΠΕΙΤΕ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ.